معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: تقویم کوچ عشایر زاگرس با توجه به شرایط اقلیمی امسال و پدیده ال نینو بازنگری میشود.
به گزارش اقتصاد بازار، کارگروه ملی مدیریت چرا و ساماندهی کوچ قشلاقی ۱۱ استان زاگرسی کشور با حضور مدیران کل منابع طبیعی به میزبانی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان برگزار شد.
در حاشیه این نشست، حسن وحید معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در جمع خبرنگاران اظهار کرد: مراتع بیش از ۸۴ میلیون هکتار از وسعت کشور را پوشش میدهد و بیش از ۳۰ درصد این پهنه در اختیار بهرهبرداران عشایری است.
وی با بیان اینکه حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد پروتئین کشور وابسته به دام عشایر است، افزود: برای مدیریت صحیح مراتع عشایری، مسیر و زمان کوچ و ایلراهها، برگزاری جلسات منسجم با همکاران منابع طبیعی و بخش عشایری استانها ضروری است تا تصمیم واحد گرفته شود.
معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی کشور خاطرنشان کرد: امروز در اصفهان در خدمت عشایر و مدیران مرتبط استانهای زاگرسی هستیم تا درباره مدیریت کوچ، سکونتگاهها، دام عشایری و طرحهای مرتعداری تصمیمگیری شود.
وحید با اشاره به اینکه یکی از محورهای این جلسات، ایلراههای عشایری است که وسعت زیادی در سطح کشور دارد، خاطرنشان کرد: تثبیت و تعیین تکلیف این راهها، آبشخورها، طول مسیر، زمان ورود و خروج به مراتع و طرحهای مرتعداری از موضوعات مهم مورد بحث است.
معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی کشور درباره زمان ورود عشایر به قشلاق گفت: معمولاً عشایر از مهر، آبان یا آذر به بعد وارد مناطق قشلاقی میشوند و تا حدود اواخر فروردین در قشلاق میمانند و سپس به سمت مراتع ییلاقی حرکت میکنند اما امسال با توجه به شرایط اقلیمی و پدیده النینو و احتمال بارشها، باید بهگونهای تصمیمگیری شود که عشایر در مسیر کوچ یا سکونتگاهها و مراتع با مشکل مواجه نشوند و کوچ با امنیت کامل انجام شود.
وحید تأکید کرد: تاریخ دقیق شروع کوچ در همین جلسات نهایی میشود و یکی از دلایل تشکیل این سلسله نشستها، تنظیم تقویم کوچ بر اساس شرایط اقلیمی و وضعیت مراتع است تا نتیجه واحد و هماهنگ حاصل شود.
حریم و مسیرهای عشایری باید تا سال آینده بهصورت دقیق مشخص و مستندسازی شود
معاون آبخیزداری، امور مراتع و بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، در جمعبندی کارگروه ملی مدیریت چرا و ساماندهی کوچ، بر تعیین دقیق و مستندسازی مسیرهای عشایری تأکید کرد و گفت: ادارهکلهای امور عشایر استانها با همکاری منابع طبیعی باید حریم و مسیرهای اصلی کوچ را مشخص و اطلاعات مربوط به آن را بهصورت رقومی ثبت کنند.
وی افزود: در طول مسیرهای کوچ نیز باید آبگاهها، دامگاهها و اتراقگاهها بهصورت دقیق شناسایی و مشخص شوند تا ضمن ساماندهی حرکت و توقف عشایر، امکان برنامهریزی و ارائه خدمات مورد نیاز در این نقاط فراهم شود.
وحید با تأکید بر ضرورت تعیین تکلیف تصرفات موجود در مسیرهای عشایری اظهار کرد: پس از مشخص شدن مسیرها و حریمهای قانونی، میزان تصرفات و تداخلات باید بررسی و مستندسازی شود و در مواردی که تصرفات غیرقانونی وجود دارد، اقدامات لازم برای تعیین تکلیف و رفع تصرف انجام شود.
معاون سازمان منابع طبیعی همچنین بر ضرورت ثبت مسیرهای عشایری در سامانههای مرتبط تأکید کرد و گفت: ادارهکلهای امور عشایر باید اطلاعات رقومی مسیرها، مراتع عشایری و محدودههای مرتبط را تکمیل و در اختیار دستگاههای مسئول قرار دهند تا این عرصهها در فرآیند استعلامات و واگذاریها بهعنوان لایههای مشخص و قابل استناد مورد توجه قرار گیرند.
وی همچنین بر تعیین تکلیف ممیزی مراتع عشایری تأکید کرد و افزود: تا نشست سال آینده باید وضعیت مراتع عشایری فاقد ممیزی مشخص شود و استانها گزارشی از اقدامات انجامشده در زمینه ممیزی و بازنگری ممیزیها ارائه کنند. در این فرآیند، همکاری سازمان امور عشایر و منابع طبیعی برای بررسی وضعیت بهرهبرداران و پروندهها ضروری است.
وحید استفاده چندمنظوره از ظرفیت مراتع عشایری را مورد تأکید قرار داد و گفت: ظرفیتهای گردشگری و سایر فعالیتهای اقتصادی میتواند در قالب طرحهای مرتعداری چندمنظوره مورد استفاده قرار گیرد، مشروط بر اینکه بهرهبرداریهای جدید به پایداری مرتع کمک کرده و منافع حاصل از آن به تقویت معیشت جامعه عشایری و حفاظت از منابع طبیعی بازگردد. همچنین موضوع تقویت حفاظت از مراتع و مشارکت جامعه عشایری در حفاظت از عرصهها باید در برنامههای مشترک دستگاههای متولی مورد توجه قرار گیرد.